Znajdź błąd w rozumowaniu

Model rozumowania („myślenie”) jest doskonałym „krytykiem”, jeśli jest stosowany prawidłowo. Poproś o odszukanie ukrytych założeń, logicznych podstawień i przetestowanie argumentu na przykładzie. Klasyczna pułapka polega na myleniu związku i przyczyny (korelacji i przyczynowości). Przykład: latem jednocześnie wzrasta sprzedaż lodów i liczba wypadków na wodzie. Ale lody nikogo nie utopią – obie wartości podnosi trzeci powód – ciepło. Dlatego też, gdy widzisz, że „A i B rosną razem”, zawsze pytaj: czy A naprawdę jest przyczyną B, czy też obydwa przyciąga coś trzeciego? Inne pułapki to uogólnianie na podstawie jednego przypadku i polemika z tezą zastępczą. Pierwsza technika: poproś o podanie kontrprzykładu lub alternatywnego wyjaśnienia tych samych faktów. Łatwo go znaleźć – terminal nie jest żelazny. Druga technika nie jest oczywista: poproś model, aby w argumentacji oddzielił „fakty” od „wniosków”. Błąd prawie zawsze tkwi w przejściu między nimi: fakty są prawdziwe, ale wniosek z nich nie wynika. Typowym błędem nowicjusza jest kłócić się emocjonalnie („bzdura, nie zgadzam się”). Bardziej poprawne jest nazwanie rodzaju błędu i pokazanie dokładnie, w którym miejscu logika przeskoczyła od obserwacji do błędnego wniosku. W ten sposób krytyka staje się weryfikowalna, a nie kwestią gustu.